Pano Lefkara op Cyprus

Lefkaritika: het kantwerk van Pano Lefkara

Pano Lefkara en kant horen bij elkaar als zon en zee, en dat merk je zodra je het dorp in loopt! Het kantwerk heet Lefkaritika en staat sinds 2009 op de UNESCO-lijst van immaterieel cultureel erfgoed. Het bijzondere zit in de techniek: de vrouwen van het dorp combineren vier soorten steken, namelijk de zoomsteek, opengewerkt knipwerk, satijnsteek-vullingen en randen van naaldkant, en maken daarmee fijne geometrische patronen. Die vaardigheid gaat al eeuwenlang van moeder of oma op dochter over, en de traditie gaat minstens terug tot de veertiende eeuw.

Er zit ook een Venetiaans tintje in, want het borduurwerk van de Venetiaanse hofdames heeft het kant mee gevormd. En dan het verhaal waar het dorp zo trots op is: volgens de overlevering kwam Leonardo da Vinci naar Lefkara en nam hij een stuk kant mee terug naar Italië, voor de kathedraal van Milaan. Mooi om aan te denken als je door de winkeltjes slentert!

Zilver, musea en kerken in Lefkara

Na het kant is zilver het tweede ambacht van Lefkara. De zilversmeden zijn vooral bekend om hun filigrein, sieraden van flinterdunne gedraaide zilverdraadjes, en in verschillende werkplaatsen kijk je de makers gewoon over de schouder mee. Superleuk om te zien hoe zo'n sieraad ontstaat! Wil je meer achtergrond, ga dan naar het Patsalos-huis, een statig oud woonhuis waarin het plaatselijke museum voor traditioneel borduurwerk en zilversmeedkunst is ingericht.

Tussen de stenen huizen staan ook een paar mooie kerken. In Pano Lefkara is dat de kerk van het Heilig Kruis (Timios Stavros), met kostbare stukken uit de dertiende en achttiende eeuw. Loop je door naar het lagere Kato Lefkara, dan vind je daar de kerk van Archangelos Michail met muurschilderingen uit de twaalfde eeuw. En weet je waar de naam Lefkara vandaan komt? Van de witte kalksteen in de heuvels rondom het dorp, en 'pano' betekent simpelweg boven. Zo, dat weet je ook weer!

Zo kom je in Pano Lefkara

Pano Lefkara ligt aan de voet van het Troödosgebergte, in het district Larnaca, zo'n veertig kilometer van de stad Larnaca. Je rijdt er het makkelijkst heen via de snelweg tussen Nicosia en Limassol: bij Skarinou neem je de afslag en dan is het nog ongeveer acht kilometer klimmen naar het dorp. Ook vanuit Limassol en Nicosia is het dus een fijne halve dagtocht. Eenmaal in Lefkara laat je de auto aan de rand staan en ontdek je de rest lopend, want de straatjes zijn smal en kronkelig. Zo zie je ook meteen alle binnenplaatsjes!

Het beste moment voor Pano Lefkara

Lefkara is het hele jaar leuk, maar in het voorjaar en het najaar wandel je hier het fijnst door de straatjes, omdat het dan aangenaam warm is in plaats van heet. In de zomer kom je liever in de ochtend, dan zijn de steegjes nog koel en zie je de ambachtslieden aan het werk. Dat het dorp iets bijzonders is, vindt de VN-toerismeorganisatie ook: zij riep Lefkara uit tot een van de Best Tourism Villages ter wereld. Logeer je in de buurt van Larnaca? Combineer je bezoek dan met de Agios Lazaroskerk in Larnaca, en je hebt een dag vol Cypriotische traditie!