Waarom Agios Nikolaos tis Stegis een dak over zijn dak heeft
De kerk zelf stamt uit de elfde eeuw en is gebouwd als kruiskoepelkerk: een kruisvormige plattegrond met een koepel in het midden. Later kreeg het gebouw er een tweede, steil hellend houten dak overheen, bedekt met platte dakpannen, als bescherming tegen regen en sneeuw. Juist dat dak gaf de kerk haar bijnaam, en die naam is al sinds de dertiende eeuw in gebruik. Zo'n dak over een koepel zie je echt niet vaak!
Aan het begin van de twaalfde eeuw kwam er aan de westkant ook nog een voorhal bij, de narthex. En wat zie je als je onder dat grote dak naar binnen stapt? Een kerk die eeuw na eeuw opnieuw is beschilderd!
De fresco's van Agios Nikolaos tis Stegis door zes eeuwen heen
Het unieke aan deze kerk is dat je hier schilderwerk van de elfde tot en met de zeventiende eeuw naast elkaar ziet. De oudste fresco's uit de elfde eeuw vormen de belangrijkste reeks uit die tijd die op het eiland bewaard is gebleven. Zoek naar de Opwekking van Lazarus en het Ontslapen van Maria, twee scènes uit die allereerste schildercampagne. Bijna duizend jaar oud, wauw!
In de veertiende eeuw kreeg de koepel zijn Christus Pantocrator, met de profeten rondom in de tamboer en de vier evangelisten in de hoeken eronder. Kijk ook naar Sint-Joris en Sint-Theodoros op een van de westelijke pijlers, twee krijgersheiligen die echt indruk maken! De jongste laag is precies gedateerd, want in 1633 werden de apostelen Petrus en Paulus geschilderd. Ook de houten iconostase, de beschilderde wand voor het altaar, komt uit de zeventiende eeuw.
Van klooster tot dorpskerk: de geschiedenis van Agios Nikolaos tis Stegis
Agios Nikolaos tis Stegis was ooit de kloosterkerk van een Byzantijns klooster, en het is de enige kloosterkerk uit de elfde eeuw die op Cyprus bewaard is gebleven. Van de rest van het klooster staat niets meer overeind, dus de kerk staat er nu helemaal alleen bij tussen de bomen. Het klooster bloeide van de midden-Byzantijnse tijd tot in de Frankische periode en raakte daarna in verval. Toch bleef de kerk ook daarna een geliefde plek voor gebed en bedevaart, gewoon in gebruik als kleine dorpskerk. Dat maakt een bezoek extra sfeervol!
Sinds 1985 staat de kerk samen met negen andere beschilderde Byzantijnse kerken van het Troödosgebergte op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Een terechte plek in dat rijtje!
Zo kom je bij Agios Nikolaos tis Stegis
De kerk ligt in de Soleavallei aan de rivier de Karkotis, net buiten Kakopetria, dus vanuit het dorp ben je er in een paar minuten. Rond de kerk is het groen en rustig, heerlijk na een ritje door de bergen! De kerk is goed toegankelijk met een rolstoel, maar ze is niet elke dag open, dus kijk vooraf even naar de actuele openingstijden.
Heb je de smaak te pakken? Panagia Podithou in Galata ligt ook in de Soleavallei, en verder de bergen in wachten de Asinou-kerk en Agios Ioannis Lampadistis. Zo maak je er een complete fresco-dag van!