Kykkos-klooster op Cyprus

De legende van het Kykkos-klooster en de icoon van Lucas

Het verhaal achter het Kykkos-klooster is minstens zo mooi als het gebouw zelf! Volgens de overlevering woonde er aan het eind van de elfde eeuw een kluizenaar, Esaias, in een grot op deze berg. De Byzantijnse gouverneur Manuel Boutoumites verdwaalde tijdens een jachtpartij, kreeg geen antwoord van de zwijgzame monnik en sloeg hem. Kort daarna werd de gouverneur ernstig ziek, en na een reeks wonderlijke gebeurtenissen belandde er een kostbare icoon uit het keizerlijk paleis in Constantinopel op Cyprus. Keizer Alexios I Komnenos betaalde vervolgens de bouw van een kerk en klooster om die icoon te bewaren.

Die icoon is nog altijd het hart van Kykkos. Het is een Maria-icoon van het type Eleousa, met het kindje Jezus aan haar rechterzijde, en de traditie schrijft het schilderij toe aan de evangelist Lucas. Je ziet de icoon zelf alleen niet, want hij is bedekt met verguld zilver en het gezicht van Maria blijft altijd gesluierd. Juist dat geheimzinnige maakt het zo bijzonder!

Wat je ziet in het Kykkos-klooster

Van het oorspronkelijke klooster is niets meer over, want het complex brandde in de loop der eeuwen meerdere keren af. De huidige kerk met drie beuken dateert uit 1745, en de hoge muren en steunberen geven het geheel bijna het uiterlijk van een vesting. Loop rustig over de binnenplaatsen en door de gangen, want overal glanzen nieuwe mozaïeken met goudkleurige steentjes. Wat een pracht!

Trek daarna ook tijd uit voor het museum van het klooster. Daar zie je Byzantijnse iconen, oude handschriften, kerkgewaden en kerkelijk zilverwerk, een van de rijkste collecties van het eiland. Echt een schatkamer! Voor het museum betaal je entree, en de actuele openingstijden check je vooraf bij het klooster zelf.

Het graf van Makarios op de heuvel Throni

Rijd je na het klooster nog een paar kilometer door de heuvel op, dan kom je bij Throni. Hier ligt aartsbisschop Makarios III begraven, de eerste president van Cyprus, die in 1926 als jonge novice in het Kykkos-klooster begon. Zijn graf ligt een stukje onder de top, en hogerop staat een open heiligdom voor Maria. Een bijzondere, stille plek!

De naam Throni, troon, gaat terug op een oude gewoonte: in tijden van droogte droegen de monniken de icoon van Kykkos naar deze top om er voor regen te bidden. Het pad omhoog is kort, en boven word je beloond met een weids uitzicht over de beboste bergen. Heerlijk om even stil te staan!

Zo kom je bij het Kykkos-klooster

Kykkos ligt in het westen van het Troödosgebergte, voorbij het bergdorp Pedoulas in de Marathasavallei. De weg ernaartoe slingert bocht na bocht door de bergen, dus trek er gerust een hele dag voor uit! Rijd je via Pedoulas, stop dan ook even in Kalopanagiotis bij Agios Ioannis Lampadistis, want dat kerkencomplex in dezelfde vallei is maar een klein stukje om. Hou je meer van natuur, dan ligt Cedar Valley met zijn cederbos vlak in de buurt.

Wil je het klooster in alle rust zien, ga dan niet op 15 augustus of 8 september. Op die dagen viert Kykkos zijn grote Mariafeesten en stromen de pelgrims toe. Juist sfeer proeven? Dan is zo'n feestdag natuurlijk een ervaring om nooit te vergeten!