Panagia tou Araka op Cyprus

De fresco's van Panagia tou Araka uit 1192

Een inscriptie boven de noordingang vertelt precies wanneer het schilderwerk klaar was: in december 1192, betaald door een rijke schenker, Leon Authentis. Daarmee heb je hier een van de meest complete reeksen muurschilderingen uit de midden-Byzantijnse tijd op het eiland. Het werk wordt toegeschreven aan de schilder Theodoros Apsevdis, en datzelfde geldt voor de fresco's van 1183 in de kluis van het Agios Neophytos-klooster bij Paphos. Wat een vakman!

De schilderingen in de apsis achter het altaar zijn in een heel andere stijl gemaakt dan de rest van de kerk. Leuk om de verschillen zelf te ontdekken!

Kijken in Panagia tou Araka: van koepel tot Arakiotissa

Begin bovenin, want in de koepel kijkt Christus Pantocrator op je neer, omringd door engelen. Tussen de vensters van de tamboer staan twaalf profeten die de komst van Christus aankondigen. Daarna dwaalt je blik vanzelf naar beneden, langs de evangelisten en de grote scènes uit het leven van Christus en Maria. Prachtig!

Op de zuidmuur vind je de beroemde Panagia Arakiotissa. Maria houdt het Christuskind vast, en twee grote engelen naast haar dragen het kruis en de lans, de werktuigen van het lijden. Het is een van de vroegste voorstellingen van deze Maria van het Lijden, een thema dat in latere eeuwen razend populair werd! Aan de noordmuur zie je de Opdracht in de Tempel, met de grijze Simeon die het kind vasthoudt en Johannes de Doper ernaast.

De geschiedenis van Panagia tou Araka

Panagia tou Araka werd in de tweede helft van de twaalfde eeuw gebouwd als kloosterkerk, in een tijd waarin het kloosterleven op Cyprus bloeide. Het klooster bleef bestaan tot in de eerste decennia van de negentiende eeuw, en ten noorden van de kerk staat nog altijd een kloostergebouw van twee verdiepingen. In de achttiende eeuw werd de westmuur afgebroken om de kerk te verlengen, en zo kreeg ze de vorm die je nu ziet!

Van buiten herken je meteen het typische Troodos-silhouet. De kerk heeft één beuk en een koepel, en het steile, kruisvormige dak loopt door tot een galerij met houten latwerk rondom. Sinds 1985 staat de kerk samen met negen andere beschilderde kerken van het Troödosgebergte op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Dik verdiend!

Zo kom je bij Panagia tou Araka en wat je ermee combineert

De kerk ligt aan de noordoostflank van de Madari, de op een na hoogste top van het Troödosgebergte. Je rijdt er met de auto naartoe via de bergwegen, dus neem de tijd en geniet onderweg van de bossen en de dorpjes! De kerk heeft een vaste sluitingsdag, kijk dus vooraf even naar de actuele openingstijden.

Ben je goed ter been? Dan wandel je over het officiële natuurpad van Panagia tou Araka naar Stavros tou Agiasmati, een andere UNESCO-kerk in de buurt. Je loopt door pijnbossen, wijngaarden en amandelbomen, echt genieten! Wil je nog meer fresco's zien, rijd dan door naar Agios Nikolaos tis Stegis en Panagia Podithou in de Soleavallei.