Agios Neophytos-klooster op Cyprus

Het verhaal van de kluizenaar Neophytos

Neophytos werd geboren in Kato Drys, een dorpje vlak bij Lefkara, en werd monnik. Hij wilde in alle stilte als kluizenaar leven, en in 1159 vond hij in de heuvels boven Paphos de perfecte plek: een grot aan het begin van een schilderachtig dal. Die grot maakte hij groter en richtte hij in als zijn kluis, met een cel en een kapel. Wat een doorzetter!

Neophytos was niet alleen kluizenaar, maar ook schrijver. Rond zijn kluis groeide in de tweede helft van de twaalfde eeuw een klooster. Dat klooster draagt nog altijd zijn naam en viert zijn feest op 28 september, noteer die datum maar!

De fresco's in de Enkleistra van Agios Neophytos

De Enkleistra is het hoogtepunt van je bezoek! De wanden van de uitgehakte ruimtes zitten vol Byzantijnse fresco's uit de twaalfde tot en met de vijftiende eeuw, die tot de mooiste voorbeelden van het eiland horen. Een groot deel werd in 1183 voltooid door de schilder Theodoros Apsevdis, die zijn werk zelfs signeerde. Hem wordt ook het schilderwerk van Panagia tou Araka in het Troödosgebergte toegeschreven, dus je staat hier oog in oog met een topkunstenaar!

De Enkleistra bestaat uit een paar kleine, uitgehakte ruimtes, met de kapel van het Heilig Kruis en de cel waarin ook het graf van Neophytos ligt. Klein, maar wat een sfeer! Het mooiste detail? Boven het altaar zie je Neophytos zelf in gebed, tussen de aartsengelen Michaël en Gabriël, die hem bij de schouders vasthouden. Dit fresco ontstond in 1183, toen Neophytos hier nog gewoon woonde, dus je kijkt naar een portret dat bij zijn leven is gemaakt. Hoe bijzonder is dat?

Het klooster en museum van Agios Neophytos

Het klooster draagt een indrukwekkende volledige naam: het Heilig, Koninklijk en Stavropegiaal Klooster van de heilige Neophytos de Kluizenaar. Het werd ook gesticht met financiële steun van het koningshuis, wat een start! Tegenover de grotten ligt het eigenlijke klooster met een kerk uit de vroege zestiende eeuw. Daarin hangen enkele van de mooiste post-Byzantijnse iconen van Cyprus, ook uit de zestiende eeuw. In het kerkelijk museum van het klooster zie je bovendien waardevolle relikwieën, iconen en andere religieuze schatten.

Met één toegangskaartje bezoek je zowel het klooster als de Enkleistra, handig geregeld! Het klooster is wel op een paar grote kerkelijke feestdagen dicht, en de tijden verschillen per seizoen, dus kijk vooraf even op Visit Cyprus.

Zo kom je bij het Agios Neophytos-klooster

Het klooster ligt in de heuvels ten noorden van Paphos, net boven het dorp Tala. Met de auto rijd je er vanuit Paphos zo naartoe, en het is een heerlijke halve dag uit als je na een paar stranddagen zin hebt in iets anders. Kom het liefst in de ochtend, dan is het nog rustig in de kleine grotruimtes en heb je de fresco's bijna voor jezelf!

Terug in Paphos combineer je dit uitje makkelijk met de Koningsgraven van Paphos of het Archeologisch Park van Kato Paphos. Zo zie je in één dag kunst uit de oudheid én uit de Byzantijnse tijd!